Na śniadanie kanapki z szynką, na obiad schabowy, wieczorem grill z kiełbasą w roli głównej a w weekend rodzinna wycieczka do Mc Donalda? Nie wyobrażasz sobie życia bez takiego jadłospisu? Mięso to białko i witaminy niezbędne dla zdrowia. Są jednak ludzie, którzy rezygnując z tego, wydawałoby się, podstawowego budulca, żyją zdrowo.

Wegetarianizm to rodzaj diety rezygnującej ze spożywania produktów pochodzenia mięsnego, a w niektórych jego odmianach także wszystkich produktów odzwierzęcych tj. mleko, nabiał, jajka, miód. Co motywuje ludzi odmawiających sobie jedzenia pokarmów, które zawierają podstawowy budulec dla organizmu ludzkiego, jakim jest białko? W jaki sposób zrodziła się w ogóle owa idea?

Genezy tego sposobu żywienia należy upatrywać w kraju tzw. świętych krów - Indii. To właśnie tam w II tys. p.n.e narodził się wegetarianizm. Miał on charakter religijny, przed hinduistyczny. Do bram Europy zawitał w VI w. p.n.e. Na drodze ewolucji wyodrębniły się różne jego odmiany, które zaskakują swą radykalnością i nasuwają wątpliwości co do zdrowotnego działania. Czy można bowiem uznać za racjonalny sposób żywienia frutarian, którzy nie dość, że nie jedzą mięsa i wszelkich produktów pochodzenia zwierzęcego odmawiają sobie również owoców i warzyw, które musieliby zerwać, spożywają tylko te, które spadną?

Zdecydowanie największą jednak grupę stanowią laktoowegetarianie. W ich menu z pewnością nie znajdziemy mięsa ale jajka, nabiał i miód owszem. To oni właśnie rzadziej od przeciętnych śmiertelników zapadają na choroby serca i układu krążenia przez co podnosi się jakość i długość ich życia. Decydując się na tą dietę należałoby najpierw wziąć pod lupę wszystkie za i przeciw. Nie bez powodu u osób praktykujących wegetarianizm stwierdza się rzadsze występowanie m.in. otyłości, nadciśnienia tętniczego, cukrzycy, osteoporozy, raka okrężnicy, kamicy nerkowej i żółciowej, niedokrwiennej choroby serca czy uchyłkowatości jelita grubego. Badania pokazały, że grupy społeczne stosujące dietę wegetariańską wykazały mniejszą śmiertelność z powodu choroby wieńcowej oraz różnych form nowotworów min. raka okrężnicy. Ponad to spożywanie przez wegetarian dużych ilości węglowodanów złożonych (szczególnie włókna pokarmowego) korzystnie wpływa na metabolizm i obniża zawartość glukozy we krwi. To jednak nie koniec zalet. Ten sposób żywienia przyczynia się do obniżenia zawartości cholesterolu całkowitego  w surowicy krwi, w tym tzw. złego cholesterolu – LDL. Jest to zasługa spożywania małej ilości kwasów nienasyconych a dużej warzyw i owoców. Nie do przecenienia jest również korzystny wpływ diety na skład kwasów tłuszczowych, lipidów surowicy krwi. A związana z tym wartość współczynnika P/S (kwasów wielonienasyconych do nasyconych) jest większa u wegetarian. To właśnie u nich zaobserwowano obniżenie ciśnienia tętniczego krwi. Powiązane jest to mniejszą ilością nasyconych kwasów tłuszczowych, a większą włókna pokarmowego.

Aby jednak dieta mogła skutkować z pożytkiem dla naszego zdrowia, należy przestrzegać jej fundamentalnych zasad. Przede wszystkim  może być praktykowana przez osoby dorosłe, które w dzieciństwie i młodości odżywiały się tradycyjnie. Nie należy również dopuszczać do niedoborów, na które narażeni są wegetarianie. Skłonności do niedoborów żelaza, witaminy B12 i D oraz wapnia to główny minus tej diety. Skutkiem niedoboru żelaza może być niedokrwistość, uszkodzenie błony przełyku i żołądka oraz zespół Plummera – Vinsona. Niedobór witaminy B12 powoduje z kolei zahamowanie rozmnażania się komórek, szczególnie w tworzeniu krwinek czerwonych co w ostateczności może doprowadzić do niedokrwistości złośliwej. Niedobór witaminy D groźny jest zwłaszcza dla dzieci i młodzieży gdyż może powodować krzywicę. U dorosłych natomiast może prowadzić do demineralizacji i zniekształcenia kości. Nie mniej niebezpieczny jest niedobór wapnia, który u dzieci powoduje niedostateczny wzrost, a u kobiet osteoporozę.

Zestawiając wszystkie za i przeciw z punktu widzenia zdrowia polecana jest przede wszystkim dieta semiwegetariańska, która dopuszcza małe ilości produktów mięsnych i ryb. Czy zdrowie to jednak jedyna motywacja wegetarian? Człowiek podczas swojej ziemskiej egzystencji zjada przeciętnie ok. 2000 zwierząt! Wrażliwość na cierpienie jakiego zaznają podczas uboju oraz wiara w równość wszystkich stworzeń sprawia, że ludzie decydują się na ten rodzaj diety. Diety, która często staje się sposobem na życie i światopoglądem, przez którego pryzmat spogląda się na świat. Istotnym aspektem przy wyborze wegetarianizmu jest również ekonomiczny wymiar zjawiska głodu na świecie. Dokładnie rzecz ujmując chodzi o to, że podczas produkcji mięsa zużywane są zasoby pokarmów roślinnych, które zamiast do tego celu mogłyby służyć dożywianiu krajów, w których ludność boryka się z klęską głodu i biedy. Wielki znak zapytania należy także postawić spoglądając z perspektywy ekologii i humanitaryzmu. Tragiczne warunki i karygodne sposoby zabijania zwierząt mogą budzić w nas mieszane uczucia ale niehigieniczne metody ich hodowli i późniejszego przetwórstwa powinny działać nam na  wyobraźnię, zwłaszcza, że plagą ostatnich lat jest „choroba szalonych krów” i „ptasia grypa”. Delektując się zatem nabiałem oraz pokarmami roślinnymi możemy zadbać nie tylko o swoje zdrowie i dobre samopoczucie. Przede wszystkim mamy sposobność zademonstrować, iż możliwe jest w dzisiejszych czasach konsumpcji życie w symbiozie ze środowiskiem.

W Polsce w ten sposób żyje 2 mln ludzi a ich liczba wciąż wzrasta. Na liście wegetarian goszczą takie postacie jak: Platon, Sokrates, Hipokrates, Pitagoras, Plutarch, Leonardo da Vinci, Izaak Newton, Wolter czy Lew Tołstoj.
Na straży wegetariańskiej świadomości czuwa Stowarzyszenie Empatia i Fundacja Viva ! Organizują one happeningi, demonstracje i spotkania m.in. przeciwko KFC i Mc Donald’s. Ostatni tydzień maja to w naszym kraju święto tego światopoglądu tzw. Tydzień Wegetarianizmu. A od 1977 roku w pierwszy dzień października obchodzony jest międzynarodowy Dzień Wegetarianizmu. O aktywności miłośników „bezkrwawej” diety na bieżąco informuje również ogólnopolski miesięcznik Wegetariański Świat.